Apa Maksud Peg? Kenapa Mata Wang Dipautkan

Apa Maksud Peg? Kenapa Mata Wang Dipautkan

Dalam kewangan dan perdagangan mata wang, maksud peg merujuk kepada usaha mengekalkan kestabilan nilai mata wang. Walaupun sering disebut, tidak semua memahami bagaimana sistem ini berfungsi.

Secara ringkas, maksud peg ialah tindakan bank pusat menetapkan nilai mata wang supaya kekal stabil berbanding mata wang lain atau aset tertentu, bagi mengawal turun naik yang berlebihan.

Apa Itu Peg?

Maksud Peg ialah sistem di mana nilai sesuatu mata wang ditetapkan atau “dipautkan” kepada mata wang lain (seperti USD) atau aset tertentu bagi mengekalkan kestabilan nilai tukaran.

Bagaimana Sistem Peg Berfungsi?

Untuk memahami maksud peg, kita perlu lihat bagaimana bank pusat mengawal kadar pertukaran secara aktif. Apabila sesuatu mata wang dipautkan (pegged) kepada mata wang atau rujukan tertentu, pasaran tidak dibiarkan bergerak bebas sepenuhnya.

Mekanisme Asas Sistem Peg

Dalam sistem peg, bank pusat menetapkan:

• Kadar sasaran (contoh: 1 USD = RM5.00)
• Atau julat pergerakan yang dibenarkan

Bank pusat kemudian akan campur tangan dalam pasaran pertukaran asing bagi mempertahankan kadar ini.

Contoh Situasi Pasaran

• Jika mata wang tempatan melemah
  • Bank pusat membeli mata wang tempatan menggunakan rizab asing
  • Permintaan meningkat, nilai mata wang naik semula
• Jika mata wang tempatan terlalu kuat
  • Bank pusat menjual mata wang tempatan
  • Bekalan meningkat, nilai mata wang turun ke tahap sasaran

Langkah ini memastikan kadar pertukaran kekal stabil dan terkawal.

Elemen Penting Yang Menyokong Sistem Peg

Supaya sistem peg berfungsi dengan baik, bank pusat perlu:

• Rizab mata wang asing yang mencukupi
• Disiplin dasar monetari (kadar faedah selari dengan peg)
• Keyakinan pasaran terhadap keupayaan bank pusat

Jika elemen ini lemah, tekanan pasaran boleh meningkat dan peg menjadi sukar dipertahankan.

Jenis-Jenis Peg Dalam Kewangan

Dalam sistem kewangan global, maksud peg tidak terhad kepada satu bentuk sahaja. Terdapat beberapa jenis peg yang digunakan oleh negara berbeza, bergantung kepada tahap kestabilan ekonomi, inflasi, dan objektif dasar monetari.

Peg Tetap (Fixed Peg)

Peg tetap ialah bentuk peg paling ketat dan paling mudah difahami. Nilai mata wang dikunci pada kadar tertentu dan tidak berubah langsung.

Contoh:

• 1 USD = 3.75 SAR
• 1 USD = 3.67 AED

Dalam sistem ini:

• Bank pusat wajib campur tangan setiap masa
• Rizab mata wang asing mesti besar
• Pergerakan pasaran bebas tidak dibenarkan

Bagaimana ia “pans out” dalam realiti?

Jika permintaan pasaran cuba menolak nilai mata wang:

• Bank pusat akan membeli atau menjual mata wang mereka
• Kadar pertukaran kekal sama walaupun tekanan pasaran tinggi

Dalam konteks ini, sistem peg tetap biasanya digunakan apabila:

• Negara mahu kestabilan maksimum
• Ekonomi bergantung kepada satu mata wang utama
• Keyakinan pelabur lebih penting daripada fleksibiliti

Risiko: Jika ekonomi berubah terlalu cepat, peg tetap boleh menjadi beban besar kepada rizab negara.

Peg Terapung Terkawal (Crawling Peg)

Peg terapung terkawal ialah versi lebih fleksibel berbanding peg tetap.

Dalam sistem ini:

• Nilai mata wang masih dipautkan
• Tetapi kadar peg boleh disesuaikan secara berperingkat
• Pelarasan dibuat ikut inflasi, pertumbuhan ekonomi atau imbangan dagangan

Contoh:

• Negara membenarkan mata wang susut nilai sedikit demi sedikit
• Bukan jatuh mendadak seperti dalam sistem pasaran bebas

Kenapa negara guna crawling peg?

• Elakkan kejutan ekonomi
• Kekalkan daya saing eksport
• Kawal inflasi secara berperingkat

Di sini, maksud peg ialah:

“Kami masih kawal nilai mata wang, tapi beri ruang bernafas kepada ekonomi.”

Jenis peg ini sesuai untuk:

• Negara membangun
• Ekonomi sedang beralih fasa
• Negara yang mahu kestabilan tanpa terlalu mengikat diri

Peg Berdasarkan Julat (Band Peg)

Band peg membenarkan mata wang bergerak dalam julat tertentu, bukan pada satu kadar tetap.

Contoh konsep:

• Kadar sasaran: 1 USD = 5.00
• Julat dibenarkan: 4.90 – 5.10

Jika harga:

• Masih dalam julat, bank pusat tidak campur tangan
• Keluar dari julat, bank pusat akan bertindak

Kelebihan band peg:

• Kurang tekanan ke atas rizab negara
• Pasaran masih ada peranan
• Lebih fleksibel berbanding peg tetap

Jadi, band peg ialah kompromi antara:

• Kawalan kerajaan
• Mekanisme pasaran bebas

Sistem ini sering digunakan oleh negara yang:

• Mahu kestabilan
• Tetapi tidak mahu terlalu “mengikat” mata wang

Perbandingan Ringkas Jenis Peg

Jenis Peg	Tahap Kawalan	Fleksibiliti	Risiko
Peg Tetap	Sangat Tinggi	Sangat Rendah	Tinggi jika krisis
Crawling Peg	Sederhana	Sederhana	Lebih terkawal
Band Peg	Sederhana	Tinggi	Lebih seimbang

Kenapa Negara Menggunakan Sistem Peg?

Untuk memahami maksud peg dengan lebih jelas, kita perlu lihat sebab negara memilih sistem ini.

• Mengawal inflasi – Mata wang stabil membantu mengekang kenaikan harga
• Keyakinan pelabur – Kurang risiko turun naik mendadak
• Melindungi ekonomi kecil – Negara bergantung kepada import/eksport
• Mengurangkan spekulasi mata wang

Sebab itulah peg sering dikaitkan dengan kestabilan ekonomi jangka panjang.

Contoh Mata Wang Pegged Kepada USD

Untuk memahami maksud peg secara praktikal, berikut ialah contoh mata wang yang dipautkan kepada USD.

1. Hong Kong Dollar (HKD) Dipautkan kepada USD

Hong Kong menggunakan sistem Linked Exchange Rate System, di mana 1 USD ≈ 7.75–7.85 HKD.

Kenapa Hong Kong pilih USD?

• Hong Kong ialah pusat kewangan antarabangsa
• Perdagangan dan aliran modal banyak bergantung kepada dolar AS
• Tiada dasar monetari bebas sepenuhnya (ekonomi terbuka)

Bagaimana ia berfungsi? Bank pusat Hong Kong (HKMA) akan:

• Menjual USD jika HKD terlalu lemah
• Membeli USD jika HKD terlalu kuat

Ini memastikan kestabilan mata wang dan keyakinan pelabur global. Dalam konteks ini, maksud peg digunakan untuk melindungi ekonomi daripada turun naik pasaran global.

2. Dirham UAE (AED) Dipautkan kepada USD

Dirham UAE juga dipautkan kepada USD pada kadar sekitar 1 USD = 3.67 AED.

Sebab utama peg:

• Ekonomi berasaskan minyak & gas
• Hubungan perdagangan rapat dengan AS
• Menarik pelabur asing dan syarikat multinasional

Dengan sistem peg, UAE berjaya:

• Mengekalkan inflasi rendah
• Menarik pelaburan hartanah & kewangan
• Memberi kepastian kepada perniagaan global

Sekali lagi, maksud peg di sini ialah kestabilan dan kebolehjangkaan ekonomi.

3. Ringgit Malaysia (MYR) Pernah Dipautkan kepada USD

Ya, Malaysia PERNAH menggunakan sistem peg.

Fakta penting: Pada 1998 hingga 2005, Ringgit Malaysia dipautkan kepada USD pada kadar 1 USD = RM3.80.

Kenapa Malaysia buat peg masa itu?

• Krisis Kewangan Asia 1997/98
• Spekulasi mata wang menyebabkan Ringgit jatuh mendadak
• Ketidakstabilan ekonomi & aliran modal keluar besar-besaran

Bagaimana sistem peg Ringgit berfungsi ketika itu?

• Bank Negara Malaysia menetapkan kadar tetap RM3.80
• Kawalan modal diperkenalkan
• Spekulasi mata wang dihadkan

Apa hasilnya?

• Ekonomi Malaysia pulih lebih cepat berbanding beberapa negara lain
• Keyakinan pelabur domestik kembali
• Inflasi dan kos import lebih terkawal

Namun, pada 2005, Malaysia menamatkan sistem peg dan beralih kepada managed float, kerana:

• Ekonomi semakin stabil
• Rizab asing semakin kukuh
• Perlukan fleksibiliti dasar monetari

Ini menunjukkan sistem peg bukanlah penyelesaian kekal, tetapi alat sementara mengikut keperluan ekonomi.

Contoh Apa Yang Pernah / Sedang Pegged

Untuk memberi gambaran jelas tentang maksud peg, berikut ialah contoh aset dan mata wang yang pernah atau sedang pegged.

Peg Kepada USD

Apa yang dipautkan kepada USD?

Mata wang negara, terutamanya negara:

• Pengeluar minyak
• Ekonomi kecil & terbuka
• Bergantung kepada perdagangan global

Contoh:

• Hong Kong Dollar (HKD) → USD
• Saudi Riyal (SAR) → USD
• UAE Dirham (AED) → USD
• Qatari Riyal (QAR) → USD

Kenapa USD?

• Minyak & komoditi didagangkan dalam USD
• USD paling cair di dunia
• Keyakinan pelabur antarabangsa

Dalam kes ini, maksud peg ialah:

“Kami nak nilai mata wang kami bergerak seiring dengan USD.”

Peg Kepada Mata Wang Lain (EUR, CNY, GBP)

Contoh apa yang pegged?

Peg kepada Euro (EUR)

• Bosnia-Herzegovina Convertible Mark (BAM) → EUR
• Digunakan kerana hubungan ekonomi rapat dengan Eropah

Peg kepada Yuan China (CNY)

• Beberapa negara kecil Afrika & Asia
• Digunakan dalam perjanjian perdagangan dua hala

Ini biasanya berlaku bila:

• Rakan dagang utama bukan Amerika
• Ekonomi lebih bergantung kepada Eropah / China

Peg Kepada Bakul Mata Wang (Currency Basket Peg)

Apa yang dipautkan?

Mata wang negara, tapi bukan kepada satu mata wang sahaja.

Contoh sebenar:

• Singapore Dollar (SGD)Singapore Dollar (SGD) bukan peg tetap klasik, tetapi MAS mengurus nilai SGD melalui sistem “Basket, Band & Crawl (BBC)” iaitu kadar pertukaran efektif bergerak dalam band polisi berdasarkan bakul mata wang rakan dagang.
• Kuwaiti Dinar (KWD) Bakul mata wang (bukan USD semata-mata)

Apa dalam bakul tu?

Biasanya gabungan:

• USD
• EUR
• JPY
• CNY (dengan berat berbeza)

Maksud peg di sini:

“Kami nak stabil, tapi tak nak bergantung kepada satu negara sahaja.”

Peg Kepada Emas (Gold Peg / Gold Standard)

Apa yang pernah pegged kepada emas?

Mata wang negara (zaman dahulu)

Contoh sejarah:

• US Dollar (sebelum 1971)
• Banyak mata wang Eropah sebelum Perang Dunia

Bagaimana ia berfungsi?

• 1 unit mata wang = X gram emas
• Kerajaan wajib simpan emas sebagai sandaran

Hari ini?

• Hampir tiada negara guna sepenuhnya
• Tapi idea ini penting untuk faham asas maksud peg

Peg Kepada SDR (Special Drawing Rights)

Apa yang dipautkan kepada SDR?

• Mata wang beberapa negara kecil
• Rizab & sistem kewangan tertentu

Apa itu SDR?

Bakul mata wang IMF:

• USD
• EUR
• CNY
• JPY
• GBP

Digunakan bila negara nak:

• Kestabilan global
• Kurangkan dominasi satu mata wang

Selain Mata Wang, Ada Benda Lain Pegged?

Walaupun sistem peg biasanya dikaitkan dengan mata wang negara, terdapat juga contoh lain yang menggunakan konsep mirip peg.

Stablecoin (Kripto)

Dalam pasaran kripto, konsep peg dapat dilihat melalui stablecoin, iaitu aset digital yang direka untuk mengekalkan nilai tetap, kebiasaannya 1:1 dengan USD. Contohnya, USDT dan USDC dipautkan kepada USD supaya nilainya kekal stabil dan tidak berubah seperti kripto biasa. Walaupun tidak dikawal oleh bank pusat, prinsipnya masih sama dengan maksud peg, iaitu mengunci nilai kepada rujukan tertentu bagi mengekalkan kestabilan.

Harga Minyak Domestik

Untuk komoditi seperti minyak, banyak negara menetapkan harga domestik berdasarkan formula rujukan harga minyak antarabangsa (contohnya penanda aras WTI/Brent) yang lazimnya didenominasikan dalam USD, walaupun bayaran akhir tetap dibuat dalam mata wang tempatan.

Ringkasan Mudah

Jenis Peg	Apa Yang Pegged	Contoh
USD Peg	Mata wang negara	HKD, SAR, AED
Non-USD Peg	Mata wang negara	BAM → EUR
Basket Peg	Mata wang negara	SGD, KWD
Gold Peg	Mata wang (sejarah)	USD (pra-1971)
SDR Peg	Mata wang / rizab	Negara kecil

Kelebihan & Risiko Sistem Peg

Walaupun maksud peg merujuk kepada usaha menstabilkan nilai mata wang, sistem ini tetap mempunyai kelebihan dan risiko yang perlu difahami oleh pelabur dan trader.

Aspek	Kelebihan Sistem Peg	Risiko Sistem Peg
Kadar Tukaran	Lebih stabil & mudah dijangka	Sukar disesuaikan jika ekonomi berubah
Dasar Ekonomi	Mudah dirancang	Kurang fleksibiliti monetari
Risiko Mata Wang	Volatiliti lebih rendah	Terdedah kepada serangan spekulatif
Rizab Negara	Tingkat keyakinan pasaran	Rizab asing boleh menyusut
Kesesuaian	Sesuai untuk ekonomi perdagangan	Boleh jadi beban jangka panjang

Kesimpulan – Fahami Apa Itu Maksud Peg

Secara keseluruhan, maksud peg ialah strategi penting dalam sistem kewangan global untuk mengekalkan kestabilan mata wang dan keyakinan ekonomi. Walaupun mempunyai kelebihan besar, sistem peg juga memerlukan pengurusan yang teliti dan rizab kukuh.

Bagi trader Malaysia yang ingin memahami pergerakan mata wang dengan lebih mendalam, pengetahuan tentang sistem peg amat penting sebelum membuat keputusan dagangan. Dengan platform analisis dan pendidikan yang disediakan oleh Ultima Markets, anda boleh menilai kesan dasar peg terhadap pasaran Forex dengan lebih yakin dan strategik.